środa, Kwiecień 1

Powstańcy warszawscy uhonorowali swoich przyjaciół

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

Józef Piłsudski zadbał o pomoc materialną dla powstańców 1863 roku. Czcił ich pamięć, napisał książkę o powstaniu styczniowym.

W Polsce II RP

21 stycznia 1919 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał rozkaz specjalny o nadaniu weteranom powstania styczniowego uprawnień żołnierzy Wojska Polskiego. W następnych dwóch latach 69 weteranów zostało odznaczonych krzyżami Virtuti Militari. Osobie wyróżnionej tym odznaczeniem przysługiwała roczna pensja orderowa w wysokości 300 zł. Ponadto przywileje: prawo pierwszeństwa przy przyjęciu do korpusu inwalidów, przy nadziale ziemi, przy obsadzaniu posad rządowych i przy przyjmowaniu dzieci odznaczonych na miejsca stypendialne w zakładach wychowawczych rządowych. – napisał ppłk Andrzej Łydka na portalu polska-zbrojna.pl –  Zgodnie z obowiązującymi w II RP ustawami weterani oraz wdowy po nich otrzymywali stałą dożywotnią pensję, dodatek drożyźniany oraz korzystali z opieki lekarskiej w ambulatoriach i szpitalach oraz zakładach leczniczych. Osoba, która pokryła koszty pogrzebu weterana, miała prawo do zapomogi państwowej równej wysokości miesięcznej pensji weterana. Ponadto, otrzymywane odznaczenia uprawniały do korzystania z ulg, np. Krzyż Niepodległości uprawniał do ulgi na przejazdy PKP. Dla weteranów zakładano specjalne schroniska oraz domy weterana.

Aktualnie w Warszawie

Samorząd Warszawy otacza opieką powstańców warszawskich zapewniając im m.in. programy zdrowotne, pomoc społeczną, przyznając nagrody pieniężne oraz wspomagając finansowo związki kombatanckie.

Powstańcy warszawscy otrzymają, podobnie jak w dwóch ubiegłych latach, nagrodę pieniężną z budżetu miasta. W tym roku będzie to suma 5000 zł. Każdemu z nich została przesłana karta umożliwiającą 10 darmowych przejazdów taksówką w miesiącu w granicach Warszawy. Od 2 października 2018 r. powstańcy spotykają się w domu dziennego wsparcia w miejskim lokalu przy ul. Nowolipie 22. Dom otrzymał finansowanie z budżetu miasta na lata 2020-2021 w wysokości 1,855 mln zł. Wizyty powstańców u lekarzy różnych specjalności oraz badania diagnostyczne i laboratoryjne są dostępne w: szpitalu Praskim p.w. Przemienienia Pańskiego, przy al. Solidarności 67 oraz w przychodni SZPZLO Warszawa – Mokotów przy ul. Litewskiej 11/13. Rada Warszawy w 2008 r. zapewniła bezpłatne parkowanie uczestników powstania warszawskiego – posiadającym  Kartę powstańca. Uchwała Rady Warszawy z 19 kwietnia 2018 r. pozwoliła na wsparcie członków Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, w tym uczestników powstania warszawskiego, poprzez całkowite zwolnienie z opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Osoby uprawnione przebywające już w domach pomocy społecznej są zwolnione z odpłatności od 1 stycznia 2018 r.

Samorząd Dzielnicy Mokotów, nieomal od początku swego istnienia, wspiera organizacje kombatanckie, w tym stowarzyszenie Środowisko Żołnierzy Pułku Armii Krajowej „Baszta” i Innych Mokotowskich Oddziałów Powstańczych. Powstańcy spotykali się z młodzieżą, przekazali swoje wspomnienia Muzeum Powstania Warszawskiego dając tym samym świadectwo służby Polsce. Górująca nad Mokotowem Kotwica AK, usytuowana na Kopcu Powstania Warszawskiego, została zaprojektowana przez Eugeniusza Ajewskiego, powstańca „Baszty”.

Baszta Wiernym Przyjaciołom

Pamiętam, jak Zygmunt Łazarski, powstaniec, założyciel szkoły wyższej zwrócił się do samorządu Mokotowa o wskazanie lokalizacji dla tej uczelni. Uczelnia otrzymała lokalizację przy ul. Świeradowskiej. Mokotowianie są dumni ze Szkoły Łazarskiego za wyniki kształcenia. Jej założyciel przyjaźnił się ze swym kolegą z „Baszty”, Wojciechem Militzem – wieloletnim prezesem stowarzyszenia Środowisko Żołnierzy Pułku AK „Baszta” i Innych Mokotowskich Oddziałów Powstańczych. Obaj uradzili, że w gmachu uczelni znajdzie się Izba Pamięci „Baszty”. Uczelnia kultywuje tradycje. Toteż czymś naturalnym było zorganizowanie w niej 17 stycznia 2020 r. uroczystości wręczenia Odznaki pamiątkowej „Baszta Wiernym Przyjaciołom” – „Amicitiae Fidelium”. Akurat minęło sto jeden lat od wspomnianego wyżej rozkazu Józefa Piłsudskiego.

 Bardzo się cieszę, że pamięć o powstaniu warszawskim jest kultywowana nie tylko przez władze samorządowe i dzielnice, bo wiele dzielnic ma swoje własne historie powstańcze, tak jak tutaj na Mokotowie jest pułk „Baszta”. W upamiętnianie powstania włączają się inne instytucje, organizacje pozarządowe. Dbanie o pamięć o powstańcach jest naszym obowiązkiem, który traktujemy bardzo poważnie, i jest dla nas zaszczytem, że możemy wspierać naszych bohaterów – powiedział na uroczystości Rafał Trzaskowski, prezydent m.st. Warszawy.

Zebrani wysłuchali, wyświetlonego na dużym ekranie,  przesłania pochowanego w styczniu br. Eugeniusza Tyrajskiego, wiceprezesa Związku Powstańców Warszawskich, żołnierza kompanii K2 Pułku AK „Baszta”.

Tadeusz Kostarski oraz Lucyna Nahorska, powstańcy z Pułku AK Baszta wspólnie z Rafałem Miastowskim, burmistrzem dzielnicy Mokotów wręczyli odznaczenia „Baszta Wiernym Przyjaciołom” – „Amicitiae Fidelium” Rafałowi Trzaskowskiemu, prezydentowi m.st. Warszawy oraz Waldemarowi Albińskiemu, dyrektorowi ZGN Mokotów.

Odznaka honorowa dla prezydenta została wręczona w podziękowaniu za kontynuację dobrej tradycji patronowania obchodom powstania warszawskiego oraz za promowanie postawy szacunku dla żyjących powstańców warszawskich a także za  pomoc, której doświadczają powstańcy warszawscy  – w myśl zasady – oddajemy hołd poległym, ale pamiętamy też o żyjących uczestnikach Powstania warszawskiego.

Zakład Gospodarowania Nieruchomościami, jako jednostka samorządu mokotowskiego, pomaga w utrzymywaniu porządku i czystości wokół miejsc upamiętniających powstanie warszawskie na Mokotowie, a także udziela pomocy administracyjno-technicznej kombatantom zamieszkałych w lokalach m.st. Warszawy.

Wśród uhonorowanych wspomnianą Odznaką znajdują się m.in. Rafał Miastowski i Krzysztof Skolimowski.

Po otrzymaniu z rąk powstańców odznaki honorowej „Amicitiae Fidelium” prezydent odsłonił tablice poświęcone żołnierzom Pułku AK „Baszta”. Na ścianach w budynku uczelni został namalowany mural o tematyce powstańczej. Jego autorem jest artysta-malarz Ariel Kula. W maju 2019 r. uczelnia poszerzyła ją o kolejne tablice przygotowane pod hasłem #TacyJakMy. Przybliżają one sylwetki młodych powstańców, którzy – będąc w wieku większości studentów walczyli za ojczyznę.

Andrzej Rogiński

Fot. Andrzej Rogiński

Udostępnij

About Author